Bize en çok sorulardan birisi yabancı ülkede boşanmanın Türkiye’ de geçerli olup olmadığı yönündedir. Yurt dışında yaşıyor ve yurt dışındaki mahkemelerde boşanmanız gerçekleşmiş ise bu kararın Türk Mahkemelerinde de geçerli olabilmesi için yurt dışındaki mahkemeden aldığının mahkeme kararının arkasına Apostil şerhi yaptırmanız gerekmektedir. Apostil şerhi uluslararası hukukta bütün ülkelerce o mahkeme kararının tanınması anlamına gelir . Yani aldığınız mahkeme kararının doğru ve geçerli olduğunu tasdikler . Arkasında Apostil şerhi olmayan boşanma kararlarının Türk Mahkemelerinde geçerli hale getiremezsiniz . Bu tasdiki yani şerhi yut dışında boşandığınız mahkemeye giderek yaptırabilirsiniz. Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması için her hangi bir zamanaşımı süresi yoktur . Diyelim 5 sene evvel boşandınız ama Türkiye mahkemelerinde kararı tanıtmadınız bu durumda herhangi bir hak kaybına uğramazsınız . Aradan 5 yıl da geçse yurt dışında aldığınız mahkeme kararını Türk Mahkemelerine başvurarak geçerli hale getirebilirsiniz . Boşanma davalarında özellikle taraflar yurt dışında aldıkları mahkeme kararını Türk Mahkemelerinde tanıtmayı unutur veyahut es geçer. Bu halde dahi kanun herhangi bir zamanaşımı süresi belirlemediği için yurt dışında aldığınız mahkeme kararını yıllar sonra dahi Türk Mahkemelerine başvurarak geçerli hale getirebilirsiniz. Türk Mahkemelerinde geçerli hale getirmediğiniz boşanma kararının Türk Hukuku açısından bir önemi yoktur. Yurt dışında aldığınız mahkeme kararındaki hususları Türk Kamu Kurumları tanımaz . Bu yüzden sizin mahkeme kararının tanınması için Türkiye’deki Mahkemelerine başvurmanız gerekir .
Peki kararı aldınız kararın arkasına da Apostil şerhi vurdurduktan sonra ne yapmanız gerekli? Burada öncelikle hangi mahkemede dava açmanız gerektiğine karar vermeniz gerekmektedir. Elinizdeki karar boşanma davasına ilişkin ise Aile Mahkemeleri değilse Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkilidir. Hangi yerdeki mahkemede dava açacağınızı ise yine kanun belirler. Kanuna göre yetkili mahkeme ise, kendisinden tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleridir. Mahkeme ve mahkemenin niteliğini belirledikten sonra yurt dışında aldığınız mahkeme kararında bulunan davalıya yada karşı tarafı hasım yada davalı göstererek yurt dışında aldığınız mahkeme kararını da dilekçenize ekleyerek adliyenin yolunu tutacaksınız. Burada dava açılırken mahkeme veznesine yatırmanız gereken bir harç bulunmaktadır . Bu harç maktu bir harç yani nispi bir harçtır . Bu harcın içerisinde karşı tarafa yapılacak tebligatların masrafları da bulunmaktadır . Dilekçenizde dikkat etmeniz gereken davalının adresinin ve kimlik numarasının belirtilmesidir. Yine kanunun tanımına göre davalının bilinen en son adresine tebligat çıkarmanız gerekmektedir. Yurt dışında aldığınız mahkeme kararında davalının adresini bilinen en son adresi olarak kabul edebiliriz. Buraya mahkeme sizin dava dilekçenizi ve mahkemenin işleyişine ilişkin tensip zaptını posta yolu ile gönderecektir. Şayet davalıya yapılan tebligat teslim edilemeden geri dönerse bu defa davalının yada karşı tarafın mernis yani merkezi adres kayıt sistemindeki adresine tebligat ve duruşma gününü posta yolu ile bildirecektir. Sizin davalıya gönderdiğiniz dava dilekçesinden sonra davalı davadan haberdar olacak ve daha sonra davalının kendisine yapılan tebligattan sonra iki haftalık cevap verme süresi başlayacaktır Bu sürede davalınız cevap verebilir (genelde cevap vermezler ) veyahut cevap vermeyebilir her halükarda mahkeme sürenin dolmasını bekleyecektir. Süreler dolduktan sonra mahkeme bir duruşma günü tayin edecektir. Bu duruşma gününü içerir davetiye de hem size hem de davalıya posta yolu ile gönderilecektir. Buradaki amaç duruşma gününden her iki tarafın da haberdar olmasıdır . Karşı taraf duruşmaya gelmese dahi sizin ilk duruşmada mutlaka bulunmanız gerekir . Aksi halde mahkeme duruşmaya girmediğiniz için davanızın düşmesine karar verir. Duruşmaya girdiniz ve karşı taraf o gün duruşmaya gelmediyse mahkeme yine de yurt dışında aldığınız boşanma kararının aynısı tasdik yani onaylayacak bir karar verir . Mahkemenin duruşma esnasında verdiği karar kısa karar olup sizin gerekçeli kararı beklemeniz gerekmektedir. Gerekçeli karar ise mahkeme tarafından 45 gün içerisinde yazılır ve yine belirttiğiniz sizin ve davalının adresine posta yolu ile gönderilir. Davalının eline geçen gerekçeli kararın kesinleşmesi için 2 haftalık bir süre geçmesi gereklidir. Bu süreden önce Türk Mahkemelerinde aldığınız karar kesinleşmediğinden bir işe yaramaz . Bu nedenle bu iki haftalık sürenin geçmesi beklenmelidir. Bu süre geçtikten sonra mahkeme ya kendiliğinden yada sizin hatırlatmanıza binaen gerekçeli kararınızı kesinleştirir. Mahkeme kararının arkasında kesinleştirme şerhi bulunur ve bu karar ile siz Türk Mahkemelerinde boşanmış gibi olursunuz.
AV.TUNCAY HOŞGÖREN